Metodyka rozliczania i kalkulacji kosztów w spółdzielni mleczarskiej

Słowa kluczowe: spółdzielnie mleczarskie, kalkulacja kosztów, rachunek kosztów

Abstrakt

Celem badań jest przedstawienie teoretycznych oraz praktycznych aspektów ustalania jednostkowego kosztu wytworzenia produktów mleczarskich w jednej określonej jako „typowa” spółdzielni mleczarskiej. Dla określenia obiektu typowego z n = 88 spółdzielni mleczarskich wykorzystano metodę odległości euklidesowej i miejskiej – określono zestaw zmiennych, które są wspólne dla wszystkich spółdzielni i odzwierciedlają wielkość oraz specyfikę spółdzielczych jednostek na rynku mleka w Polsce. W wybranej spółdzielni przedstawiono procedurę kalkulacji kosztów jednostkowych produktów mleczarskich na podstawie szczegółowego case study. Stosowany w spółdzielniach rachunek kosztów pełnych nie zapewnia pozyskiwania informacji o kosztach do podejmowania decyzji zarządczych. Rozliczanie kosztów pośrednich przy wykorzystaniu umownych współczynników nie zapewnia wiarygodnych danych o kosztach. Istotną kwestią przy ustalaniu współczynników jest przyjęcie takiej miary, która odzwierciedli rzeczywisty związek między kosztem a nośnikiem kosztu – wyrobem, co w przypadku wyrobów mleczarskich może być utrudnione. Zasadne byłoby podjęcie próby wprowadzenia rachunku kosztów zmiennych w spółdzielniach mleczarskich, co umożliwiłoby uniknięcie umownego przypisania kosztów pośrednich na wyroby. Głównym problemem, na który zwracają uwagę Autorzy, jest brak odpowiedniego systemu informacyjnego rachunku kosztów w spółdzielniach mleczarskich. Wdrożenie takich rozwiązań pozwoliłoby zarządzającym spółdzielnią mleczarską na podejmowanie odpowiednich decyzji (krótkookresowych) w zakresie opracowania struktury asortymentu w oparciu o dane np. o zyskowności na poziomie pojedynczych produktów.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Alnestig P., Segerstedt A., Product costing in ten Swedish manufacturing companies, Economics, 46-47, 1996, p. 441-458.

Bazydło I., Sokołowski T., Rozliczanie surowca w zakładach mleczarskich. Krajowe Porozumienie Spółdzielni Mleczarskich, Związek Rewizyjny, Warszawa 1998, s. 5.

Black T., Gray Ph., The effect of the production volume variance on absorption costing income, Accounting and Finance, 35, 1, 133-143, 1995.

Borkowski B., Dudek H., Szczesny W., Ekonometria. Wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 98.

Bruegelmann T., How variable costing is used in pricing decisions, in Management Accounting, 66, no. April, 1985, p. 58-63

Chmielewska M., Kalkulacja kosztów spółdzielni mleczarskiej z wykorzystaniem różnych podstaw podziału kosztów pośrednich. Zarządzanie produkcją i logistyką - koncepcje, metody i rozwiązania praktyczne. Wydawnictwo Instytutu Inżynierii Zarządzania Politechniki Poznańskiej, Poznań 2006.

Czubakowska K., Gabrusiewicz W., Nowak E., Fundamentals of managerial accounting, Polish Economic Publishing House, p. 16, Warsaw 2006.

Dickhaut J., Lere J., Comparison of Accounting Systems and Heuristics, Selecting Economic Optima, in Journal of Accounting Research, 21, 2, 495-514, 1983.

Doost R., Allocating the cost of accounting for com- puter services, The CPA Journal, 66, 6, 68-69.

Ganc M., Soliwoda M., Usefullnes of Variable Costs Accounting in Dairy Cooperatives in Poland, Management and Production Engineering Review, vol. 2, 2011, 16-21.

Ganc, M., The usefulness of costs worksheet to manage costs in dairy cooperatives

Zarządzanie Finansami i Rachunkowość, 2017, vol.5, nr 3, s. 35-44.

Garrison R.H., Noreen E.W., Managerial Accounting, Burr Ridge, IL, Irwin, 1994.

Horngren C.T., Foster G., Datar S.M., Cost Ac- counting, A Managerial Emphasis, 9th ed., NJ: Prentice-Hall, Englewood Cliffs, 1997, p. 263.

Jaruga A., Nowak W., Szychta A., Managerial Accounting- concepts and applications, Publisher Graduate, Lodz 1999, p. 35.

Nowak E. [Ed.], Kacprzak K., Statistical methods in the analysis of the company's activities, Polish Economic Publishing House, Warsaw 2001, p. 189.

Reinstein A., Bayou M.E., Product costing continuum for managerial decision, Managerial Auditing Journal, 12, 9, 490-497, 1997.

Rogowska E. 2013: Systematyczny rachunek kosztów jako narzędzie wspomagające pozyskiwanie informacji do celów zarządzania przedsiębiorstwem, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 765, Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, nr 61, t. 2, s. 225-341.

Schiff M., Variable costing: a closer look, Manage ment Accounting, 68, No. February, 36-40, 1987.

Stanisławski K. [Ed.], Dairy industry in Poland, Wydawnictwo Czarno-Biała, Bydgoszcz 2006, p. 2.

Tishlias D.P., Chalos P., Product Pricing Behavior Under Different Costing Systems, Accounting and Business Research, 18, 71, 257-266, 1988.

Turner M., Hilton R., Use of Accounting Product- Costing Systems in Making Production Decisions, Journal of Accounting Research, 27, 2, 297-313, 1989.

Wasilewski M., Kowalczyk A., A comparative analysis of dairy cooperatives according to quality of management and production, Electronic Journal of Polish Agricultural Universities, Economics, 7, 2, 1-10, 2004.

Wasilewski M., Chmielewska M., Practical aspects budgeting the costs of dairy cooperatives, Scientific Papers of Wroclaw AE, No. 1121, p. 235, Wroclaw 2006.

Włodarczyk H., Górniak J., Costs acounting In dairy cooperatives, Sannpollac Sp. z o.o. Warsaw 1992, p. 8.

Opublikowane
2021-06-30
Jak cytować
Ganc, M., & Wasilewski, M. (2021). Metodyka rozliczania i kalkulacji kosztów w spółdzielni mleczarskiej. Zeszyty Naukowe SGGW, Polityki Europejskie, Finanse I Marketing, (25(74), 98-110. https://doi.org/10.22630/PEFIM.2021.25.74.8